Acties om de werkomgeving te verbeteren

Optimierte Aufteilung eines Büros gegen den Lärm am Arbeitsplatz
Verminder geluidsoverlast met de juiste maatregelen: De akoestiek in een ruimte kan aanzienlijk worden verbeterd door het kantoor op de juiste manier in te richten.

Lawaai op kantoor veroorzaakt stress en heeft een negatieve invloed op de werkprestaties. Wanneer een kantoortaak volledige concentratie vereist, kan lawaai de werkstroom verstoren, de prestaties beïnvloeden en mensen op de lange termijn zelfs ziek maken. De verstaanbaarheid van gesprekken lijdt onder achtergrondlawaai, waardoor communicatie vermoeiend en foutgevoelig wordt. Goede akoestiek en lawaaibeheersing op de werkplek zijn essentieel voor een productieve en hoogwaardige werkomgeving voor werknemers.

Geluidsoverlast veroorzaakt stress

Werknemers die gestrest zijn door lawaai zijn minder productief en hebben meer kans om ziek te worden. Voor de betrokkenen is het belangrijk om te begrijpen dat het vaak het lawaai op kantoor is dat stress veroorzaakt, niet het werk zelf. Voor de werkgever is het des te belangrijker om in de planningsfase proactieve maatregelen te nemen om lawaai op de werkplek te voorkomen. 

Individuele perceptie van lawaai op de werkplek

Blootstelling aan lawaai wordt door verschillende mensen verschillend waargenomen. Terwijl de ene werknemer goed kan werken in een hoger geluidsniveau, kan een andere werknemer het veel moeilijker vinden om in een identieke geluidsomgeving te werken. De waargenomen blootstelling aan lawaai is sterk afhankelijk van de activiteit die wordt uitgevoerd. Lawaai wordt als veel stressvoller ervaren bij mentaal veeleisend werk dan bij routinematig werk.

Gevolgen van te veel lawaai op kantoor

  • 40 db(A): Tot dit niveau wordt perfect voldaan aan de voorwaarden voor taken die een hoge mate van concentratie vereisen.
  • 45 db(A): Communicatie met klanten en intellectueel werk kunnen tot dit niveau goed worden uitgevoerd.
  • 55 db(A): Dit is het maximale niveau dat niet mag worden overschreden bij het werken aan een computer, op kantoor of in een callcenter. Dit is de absolute limiet voor mentaal werk.
  • Geluidsniveaus boven 55 db(A) worden door mensen over het algemeen gezien als ernstige geluidsoverlast en moeten daarom koste wat het kost worden vermeden.
Als de concentratie wordt aangetast door lawaai op de werkplek, sluipen er fouten in en daalt de productiviteit. Vooral als de taak veel kortetermijngeheugen, veel berekeningen of conceptueel werk vereist, verslechtert lawaai het werkresultaat aanzienlijk. Gesprekken op de achtergrond kunnen het geheugen aantasten en belangrijke details van informatie kunnen verloren gaan, wat leidt tot slechte prestaties. Hoe complexer en veeleisender de taak, hoe storender en schadelijker lawaai op de werkplek is voor de prestaties.

De kritische bronnen van lawaai op de werkplek

De gesprekken van collega’s en telefoongesprekken zijn typische bronnen van menselijk lawaai in een open kantoorruimte. Deze geluidsbronnen worden als stressvol ervaren omdat ze vaak leiden tot onvrijwillig luisteren. Luide IT-apparatuur zoals kopieerapparaten, printers, plotters of telefoons en airconditioning- of ventilatiesystemen zijn mogelijke bronnen van lawaai van de kantooromgeving of het technische systeem van het gebouw. Geluid van buiten door bedrijfsactiviteiten of wegverkeer kan ook een nadelig effect hebben.

Geluidsniveaus van typische geluidsbronnen op kantoor

Voor een beter begrip van geluidsniveaus volgen hier enkele decibelvergelijkingen van typische geluidsbronnen:
  • 35-45 db(A) is typisch geluid van het ventilatiesysteem
  • 40 db(A) is rustige radiomuziek
  • 50 db(A) is het geluid van een laserprinter
  • 70 db(A) is het geluidsniveau van een luid gesprek of een gewoon kopieerapparaat

Het aanvaardbare volume op kantoor

Langdurige blootstelling aan lawaai kan ook negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid. Daarom kunnen en mogen we niet wennen aan lawaai op kantoor. Er is wetgeving opgesteld om ons te beschermen tegen lawaai. Instellingen die de belangen van werknemers behartigen, publiceren aanbevelingen en richtlijnen voor maximaal toelaatbare blootstelling aan lawaai.

infographic comparing noise levels

Wanneer geluidsniveaus te hoog zijn

Wanneer we worden blootgesteld aan hoge geluidsniveaus, is het belangrijkste effect op ons gehoor. Dit staat bekend als auditieve effecten. Naast deze auditieve effecten zijn er echter ook andere negatieve effecten, die bekend staan als extra-aurale effecten. Extra-aurale effecten zijn de reacties van het lichaam op lawaai. Omdat lawaai op de werkplek vaak een continue blootstelling is, veroorzaakt het langdurige stressreacties in het lichaam en kan het leiden tot ziekte: Lawaai heeft een negatief effect op het gehoor en leidt tot ernstige algemene beperkingen.
  • Vermindering van de prestaties, omdat de concentratie afneemt, de aandacht wordt afgeleid, wat leidt tot meer fouten en de communicatie wordt verstoord.
  • Fysiologische effecten zijn onder andere verhoogde niveaus van stresshormonen en vernauwing van de bloedvaten.
  • Psychische stoornissen: Angst, woede, spanning, berusting of nervositeit.
  • Langetermijneffecten: verhoogd risico op hart- en vaatziekten en spijsverteringsziekten.
Optimiertes Büro mit zwei Arbeitstischen

Tips voor een stiller kantoor

Met het juiste kantoormeubilair kun je de akoestiek in je kantoor aanzienlijk verbeteren. Zoek naar manieren om volume, galm en echo te verminderen met behulp van kantoormeubilair:
  • Als je nieuwe apparatuur koopt, zoek dan naar stille producten. Blue Angel-producten zijn bijvoorbeeld bijzonder stil.
  • Lawaaierige machines zoals kopieerapparaten of plotters moeten in een aparte ruimte worden geplaatst.
  • Werk de muren van de kamer af met oppervlakken die geluid absorberen. Speciale systemen of akoestisch pleisterwerk kunnen de akoestiek in de ruimte aanzienlijk verbeteren en zorgen voor een hoogwaardige werkomgeving.
  • Tapijten zijn geluidsabsorberend, in tegenstelling tot harde vloeren met tegels, enz.
  • Akoestische scheidingswanden en mobiele vouwwanden zorgen voor een goede afscherming van de werkplek.
  • Houten meubilair verdient de voorkeur boven meubilair met harde oppervlakken zoals glas, staal of keramiek. 

Een gedragscode om lawaai op de werkplek te verminderen

Vooral in kantoortuinen zijn, naast een interieurontwerp dat de akoestiek verbetert en de selectie van geluidsarme technische apparatuur, eenvoudig uit te voeren maatregelen nuttig om geluidsoverlast te verminderen. Deze omvatten de ruimtelijke organisatie van werkplekken en gedragsregels voor werknemers:
  • Mensen die veel en lang communiceren worden gegroepeerd in één ruimte van het open kantoor.
  • Het consequente gebruik van headsets, bestaande uit een koptelefoon en een microfoon, vermindert het geluidsniveau aanzienlijk en verbetert de verstaanbaarheid voor werknemers aan de telefoon.
  • Er moeten een of meer kleine focuskantoren zijn waar mensen zich kunnen concentreren zonder afgeleid te worden.
  • De werknemers kunnen stille periodes afspreken. Gedurende deze tijd zijn er geen gesprekken of telefoongesprekken in het kantoor, wat het geluidsniveau aanzienlijk vermindert.
  • Afspreken om mobiele telefoons op stil te zetten op kantoor voorkomt storend gerinkel.

Invloed van kantoormeubilair op de akoestiek van een ruimte

De akoestiek van een ruimte kan aanzienlijk worden verbeterd met het juiste kantoormeubilair. Zoek manieren om volume, galm en echo te verminderen met behulp van kantoormeubilair:
  • Viltglijders onder alle vaste stoelen en fluisterwielen voor rolstoelen elimineren storende achtergrondgeluiden.
  • Stille toetsenborden, muismatten en kurkmatten voor het neerzetten van kopjes of flessen verminderen lawaai op de werkplek.
  • Geluidsabsorberende gordijnen voor wandelementen in hoeken of tussen ramen kunnen nuttig zijn.
  • Akoestische panelen aan het plafond of de muur zijn gemaakt van geluidsabsorberende materialen. In grote ruimtes moeten akoestische panelen aan het plafond worden bevestigd. Naadloze akoestische plafonds (bestaande uit akoestische panelen bedekt met een akoestische pleisterlaag) passen bijvoorbeeld zelfs onzichtbaar in de bestaande architectuur. Op deze manier zijn de akoestische maatregelen niet eens visueel waarneembaar.
  • Akoestische scheidingswanden kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt als prikborden en kunnen naar wens worden verplaatst. Geluidsabsorberende scheidingswanden bieden zowel privacy als akoestische afscherming
  • Akoestische zuilen kunnen de akoestiek helpen verbeteren als ze in de hoeken van een ruimte worden geplaatst.
  • Akoestische afbeeldingen dienen als designelementen en hebben ook een geluidsabsorberend effect.

Geluidslimieten op kantoor: verschillen tussen landen

De vereisten en aanbevelingen verschillen in detail tussen bijvoorbeeld Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om passende maatregelen te nemen om de blootstelling aan lawaai op kantoor te verminderen, zodat de gespecificeerde grenswaarden niet worden overschreden.
De onderstaande richtwaarden geven enerzijds het volume aan dat niet continu mag worden overschreden door achtergrondlawaai. Achtergrondlawaai wordt gedefinieerd als al het lawaai van ingebouwde technische apparatuur en geluidsimmissies van buitenaf, zoals bedrijfslawaai. In de praktijk is het ook belangrijk om rekening te houden met geluidsbronnen zoals computerapparatuur en menselijk lawaai. Het is altijd mogelijk om de grenswaarde voor blootstelling aan lawaai voor een korte periode te overschrijden. Bijvoorbeeld: Een normaal gesprek op een afstand van 1 m heeft een geluidsniveau van ongeveer 60 dB(A).

Geluidslimieten in Zwitserland

Het Zwitserse ongevallenverzekeringsfonds (SUVA) stelt akoestische limieten en richtlijnen op voor achtergrondgeluid op werkplekken. Daarnaast regelt de SIA 181 norm voor geluidsisolatie in gebouwen overeenkomstige grenswaarden.
SUVA regelt bijvoorbeeld de volgende niveaus van blootstelling aan lawaai voor verschillende soorten kantoorruimtes, in overeenstemming met de instructies van Voorschrift 3 van de Arbeidswet:
  • Kleine kantoren voor maximaal 3 personen, middelgrote kantoren: 40 dB(A)
  • Vergader- en conferentieruimten: 40 dB(A)
  • Klaslokalen of trainingsruimten: 40 dB(A)
  • Open kantoren: 45 dB(A)
SUVA geeft ook richtlijnen voor de maximaal toegestane nagalmtijd van werkruimten, afhankelijk van het volume van de ruimte:
  • Voor een ruimtevolume van minder dan 50 m3 moet de maximale nagalmtijd 0,5 s zijn.
  • Voor middelgrote ruimtevolumes tussen 200 en 1.000 m3 moet de maximale nagalmtijd ongeveer 0,8 tot 1,2 s zijn.
  • Voor grotere ruimtevolumes tussen 5.000 en 20.000 m3 is het aanbevolen maximum ongeveer 1,4 tot 1,6 s.

De opgegeven waarden gelden voor een frequentiebereik tussen 125 en 4.000 Hz.

Geluidslimieten in Duitsland

In Duitsland gelden de richtlijnen VDI 2569 voor geluidsisolatie en akoestisch ontwerp in kantoren en DIN 18041 voor hoorbaarheid in ruimtes. VDI 2569 maakt onderscheid tussen eenpersoons- en meerpersoonskantoren, die elk zijn onderverdeeld in drie verschillende klassen van ruimteakoestiek. De gespecificeerde grenswaarden voor het geluidsniveau hebben alleen betrekking op lawaai op locatie. Slechts ongeveer een derde van de totale blootstelling aan lawaai kan worden toegeschreven aan lawaai op locatie.
Vooral in grote kantoren met veel mensen spelen, naast het volume, de spraakverstaanbaarheid en de ruimtelijke verdeling van geluidsniveaus een belangrijke rol in de subjectieve waarneming. Het is daarom noodzakelijk om de aspecten van geluidsverspreiding en geluiddemping apart te beschouwen voor grote kantoren met meerdere personen. Dit wordt gedaan in de vorm van zogenaamde geluidsverspreidingsniveaus.
De richtwaarden voor geluidsniveaus die worden aanbevolen in VDI 2569 voor ruimteakoestiekklassen A, B en C zijn als volgt
A: minder dan 30 db(A) voor eenpersoonskantoren, minder dan 35 db(A) voor kantoren met meerdere gebruikers.
B: minder dan 35 db(A) voor individuele kantoren, minder dan 40 db(A) voor meerpersoonskantoren
C: Minder dan 40 db(A) voor zowel eenpersoons- als meerpersoonskantoren.

Geluidsgrenswaarden in Oostenrijk

In Oostenrijk vaardigt de arbeidsinspectie specificaties uit voor werkplekken waar voornamelijk mentale activiteiten worden uitgevoerd.
Deze specificaties omvatten bijvoorbeeld een beoordelingsniveau van 50 dB, dat niet mag worden overschreden. In ruimten waar eenvoudig kantoorwerk wordt verricht, mag een beoordelingsniveau van 65 dB niet worden overschreden. De wetgever gaat ervan uit dat er sprake is van spraakverstaanbaarheid wanneer deze grenswaarden worden gerespecteerd.

Een stap verder in de geluidsbescherming op kantoor: De speciale voordelen van BASWA-producten

Bij het selecteren van producten is niet alleen het geluidsabsorberende aspect belangrijk: het product moet ook brandvertragend zijn of brandvertragende eigenschappen hebben om aan de brandveiligheidseisen te voldoen. De materialen moeten geschikt zijn voor mensen met een allergie en tot slot is de ecologische veiligheid van de materialen niet onbelangrijk. De akoestische oplossingen van BASWA voldoen aan al deze eisen en hebben nog meer voordelen. 

Klasse A geluidsabsorptie

Dankzij het microporeuze oppervlak bereikt het akoestisch pleisterwerk met marmerzand van BASWA uitstekende klasse A-geluidsabsorptiewaarden. Tegelijkertijd zijn onze akoestische systemen gemaakt van natuurlijke materialen. Tot 94% ervan wordt gerecycleerd. De nieuwe productlijn BASWA Natural op plantaardige basis wordt steeds belangrijker: de akoestische oplossing van regionale hennepvezels is duurzaam en combineert efficiënte geluidsabsorptie met een gezond binnenklimaat.
De naadloze akoestische oplossingen (akoestisch plafond en akoestische wand) van BASWA bieden ook bijna onbeperkte mogelijkheden voor individueel design. Afhankelijk van het gewenste uiterlijk kunnen akoestische plafonds en wanden glad, gebogen en gekleurd zijn, of met gestructureerde oppervlakken en een uiterlijk van sierbeton. De akoestische systemen van BASWA zijn altijd discreet en passen naadloos in het architectuur- en designconcept. Naast het akoestische ontwerp van plafonds en wanden zijn onze oplossingen ideaal voor het compromisloze en esthetische ontwerp van rondingen, koepels en gewelven.
BASWA – efficiënte geluidsabsorptie nog een stap verder.

We are happy to advise you

  • This field is hidden when viewing the form